Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, zira hafıza kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde ince kokular çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter netleşince her puro aynı terazide tartılır böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla yumuşak ve net gelir elbette bu sıralama her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü gerçek karakter genellikle burada gizlidir. İkinci evrede aroma gücü çoğu zaman yükselir ama notalar belirginleşir ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş görülür nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin geçişi çoğu zaman keskin olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka aynı aydınlatma ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Bir ile beş arası giden bir skala çoğu tadımcı için yeterlidir bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir yapar. Bir belli belirsiz aromayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve not kalitesi artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda kalır ve ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz hemen hatırlanır. Romeo julieta petit julietas kutusu gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak şarttır diğer taraftan yarım puanlar vermek gereksiz bir yük getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle kullanılan değerdir, zira dengeli çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış çizgisinin düzgün gitmesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda ısı birikimi çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma hızı de aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin akar ama aromalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı kılar fakat gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak inceyi sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun tat ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma oysa bu iki kanal karşılıklı besler fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz görünse de yorumları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan bırakırken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir mesela ılık bir soluk aromayı daha zengin gösterir. Robusto formunda puro gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro benzeri ince bir çubuk de kuru notayı daha kısa geçirir sert bir nefes de ince notaları örter. Yoğunluk damakta zayıf fakat koku tarafında belirgin çıkabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda koku yoluyla gelen ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan zayıf hissedilir ayrıca yemek arasında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce oda sıcaklığında bir yudum su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü aromayı bile soluk gösterir. Sade kahve kakao tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır hem de aroma algısını düşürür. Puritos serisi benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net görünür bu yüzden temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay da düşünülebilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen değerlendirme sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. Romeo julieta 20 club gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir tonunu çabucak ortaya koyup sona erer çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma katmanı daralır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar defalarca baştan öğrenilir. 20 aniversario yoğunluğu nasıl benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Tarih, puro ismi ve puan deftere girilmelidir gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan çok sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun paragraflardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin sedir kokusu gibi bir not yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu net taşıyabilir mesela ağır bir duman zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır üstelik dolgun bir duman aromasız da olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet verebilir tersi hâl da mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında yoğunluk ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kişisel tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk izlenimini en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu nedenle ortam koşullarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli ortamda ise çekiş ağırlaşır hem de aroma bastırılır sıcaklık ise yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu durumu dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım daha doğru görülür tadım anı planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki nem ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle yeterlidir. Hava akımı fazla güçlüyse yanış düzeni şaşar.